Patuloy na dumaragsa ang mga tao mula sa buong mundo sa malalaking lungsod ng China gaya ng Hong Kong, Beijing, at Shanghai upang kumita. Madalas ay marami silang pagkakatulad: iniwan ang pamilya at kaibigan at nahaharap sa bago at nakalilitong kultura. Ngunit may isang bagay na naghihiwalay sa kanila.
Madalas na tinatawag na expatriate, o ‘expat,’ ang mga mula sa U.S. at Europe, samantalang tinatawag na ‘immigrant’ ang mga mula, halimbawa, sa Somalia o Pakistan.
Bakit iyon, at ano talaga ang difference kung mayroon man?
Ayon sa Merriam-Webster dictionary, ang expatriate ay taong "nakatira sa ibang bansa," samantalang ang immigrant ay "taong pumupunta sa isang bansa upang manirahan nang permanente."
Ngunit kamakailan, may debate tungkol sa terminolohiya; sinasabi ng ilan na luma na ang mga kahulugan at mas sumasagisag ngayon sa pribilehiyo, lahi, at katayuang sosyo-ekonomiko.
Naglalakad ang mga tao sa tapat ng British-themed bar na Old China Hand sa Hong Kong. (AP Photo/Vincent Yu)
Kamakailan ay isinulat ni Mawuna Remarque Koutonin, na namamahala sa SiliconAfrica, sa The Guardian na patunay ito na ‘sa bokabularyo ng migrasyon ng tao, mayroon pa ring mga herarkikong salita na nilikha upang ilagay ang mga puti sa ibabaw ng lahat.’ Sinipi niya ang isang African migrant worker na nakatira sa Europe: ‘Nagtatrabaho ako sa mga multinasyonal na organisasyon sa pribado at pampublikong sektor. At dahil black o colored ako, hindi ako tinatawag na expat. Mataas ang kwalipikasyon kong immigrant, gaya ng tawag nila sa akin upang maging politically correct.’
Kaya ano ang sitwasyon sa Hong Kong at Mainland China?
Sinabi ni Holing Yip, research officer ng Hong Kong Unison—isang organisasyong nagtataguyod ng policy reform para sa disadvantaged ethnic-minority resident—na pinatitibay ng pagkakaiba ng ‘expat’ at ‘immigrant’ ang dati nang mapanirang segregation sa mga tao.
“Marami nang usap-usapan kamakailan tungkol sa mga salitang ito at iba-iba ang depinisyon ng mga tao. Lubos akong sang-ayon sa pahayag na nauugnay sa pribilehiyo ang salitang ‘expat.’ Ngunit kawili-wili na isa itong ipinapalagay na pribilehiyo—kung ano ang iniisip ko kapag may nakilala o nakita akong tao; kung paano ko siya tinatrato. Madalas itong nakahanay sa lahi at katayuang sosyo-ekonomiko.”
Ang mga paaralan, lalo na, ay nagiging lugar ng racial segregation sa pagitan ng lokal, expat, at immigrant na mga bata, aniya, at maraming paaralan ang tila magkakahiwalay na universe.
Bilang propesyonal na dayuhan sa Hong Kong, maaari kayong mabigyan ng permanenteng paninirahan na may buong karapatan at proteksiyon matapos ang pitong taon. Ngunit para sa daan-daang libong kasambahay na Filipino at Indonesian na nag-aalaga sa mga sanggol ng lungsod at nagkukuskos ng sahig ng banyo, madalas na panaginip lamang ang permanenteng paninirahan. Nangangamba ang ilang lokal na malulunod ang mga pampublikong sistema kung bibigyan ng permanenteng paninirahan ang mga dayuhang kasambahay at kanilang pamilya.
Makikita ang expat vs. immigrant phenomenon sa maraming Chinese city na umaakit sa mga worker at professional mula sa international community. Karaniwang nagpapakita ang mga website na nakatuon sa expat sa Beijing o Shanghai ng larawan ng nakangiting puting pamilya.
May halos 50,000 miyembro sa mainland China ang InterNations, pinakamalaking network sa mundo para sa mga nakatira sa ibang bansa, at karamihan ay nasa Shanghai, Beijing, at Guangzhou. Misyon nitong ‘padaliin ang buhay ng mga expat.’
Sinabi ng co-founder ng organization na si Malte Zeeck sa isang interview na sensitibong paksa ang pagkakaiba ng ‘expatriate’ at ‘immigrant’ ngunit mula sa iba't ibang bansa sa buong mundo ang kanilang mga miyembro. Karamihan ay mula sa US, UK, at Germany.
“Ang pagkakapareho ng karamihan sa mga taong ito ay mayroon silang mas mataas na kuwalipikasyon, isang uri ng degree mula sa unibersidad, at pupunta sila sa ibang bansa sa loob ng takdang panahon,” sabi niya.
Kapag naglalakbay sa China, napansin din niyang mas malamang na tawagin ng mga miyembro roon ang sarili nilang ‘expatriate’ kaysa sa mga miyembro sa Europe.
Ipinakita rin ng survey ng InterNations na mas malamang na hindi makipagkaibigan sa mga tagaroon ang mga dayuhan sa Mainland China kaysa sa karamihan ng ibang bansa, marahil dahil sa "agwat ng kultura sa pagitan ng mga dayuhan at lokal na kultura".
Kamakailan ay naglathala ang Shanghai Expat ng artikulong nagsasabing bilang expat, nanganganib kang mapahiya sa publiko kapag gumagamit ng lokal na ospital sa halip na ospital para sa expat.
Hindi lahat ay sang-ayon na usapin ito ng lahi. Sa isang blog ng Wall Street Journal, nagdagdag ng higit na detalye sa termino ang journalist at ‘global nomad’ na si Ruchika Tulshyan kaysa sa simpleng mayamang puting lumilipat sa ibang bansa nang walang pagnanais na makibagay. ‘Ang mga expat ngayon ay mula sa buong mundo, may sari-saring background at iba't ibang kulay ng balat, at karamihan ay nagnanais na makibagay sa bagong lipunang sinalihan nila,’ aniya.
Nag-aalok ang Warsaw-based American journalist na si Andrew Kureth ng alternative definition: ‘Naghahanap nang desperado ang immigrant ng mas magandang buhay. Nasa adventure ang expatriate.’
GINAGAMIT ng Balitang Chinese ang mga Dayuhang "Kriminal sa Trapiko"
Ipinapahiya ng "Legal na Laowai" ang mga Masamang Tsinong Driver
Ilegal na Tinanggal? May Contract Dispute? Tawagan ang SAFEA!
KUNG GUSTO MO KAMI—IBAHAGI ANG AMING CONTENT!
Unang inilathala sa opisyal na WeChat account: ExpatRights