Wie had gedacht dat we in een wereld zouden leven waarin mensen worden gearresteerd omdat ze Engelse les geven? Voorbij zijn de dagen dat alleen schurken en drugsdealers als echte criminelen golden. Tegenwoordig bent u misschien al een crimineel als u leraar Engels bent.
Officieel WeChat-account: ExpatRights （微信公众号）
ExpatRights.org
China heeft genoeg oplichters die het op buitenlanders gemunt hebben; ‘de buitenlander bedriegen’ is een bekend gebruik geworden. Op straat is daarvan overal bewijs te zien, zelfs wanneer een buitenlander winkelt. Werkgevers van Engelse opleidingscentra en arbeidsbemiddelingsbureaus voor deze centra staan erom bekend buitenlanders op te lichten. Zij behoren zelfs tot de grootste oplichters van China, omdat velen van hen vaak niet worden bestraft wanneer de werknemer hen bij de bevoegde autoriteiten aangeeft.
Het klopt dat veel buitenlanders zichzelf voor werk naar China ‘willen’ en daarbij met het verkeerde visum het land binnenkomen en zichzelf in gevaar brengen. Evenzeer worden velen verleid door Chinese werkgevers en arbeidsbemiddelaars; tot die groep richt ik mij in dit artikel.
Door de jaren heen is het echter een patroon geworden dat veel van deze buitenlanders China binnenkomen en onderdeel worden van mensenhandel. Elke dag worden grote aantallen buitenlanders hierheen gelokt door werkgevers en wervingsbureaus met een mondeling contract dat aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden belooft. Veel van hen verlaten hun land onder het mom van een goedbetaalde baan als leraar Engels, soms met een eenpersoonswoning, een vliegticket dat de buitenlander zelf koopt maar na een jaarcontract vergoed krijgt en een rechtmatig werkvisum en werkvergunning voor één jaar.
Na aankomst ontdekken buitenlanders dat beloften niet, gedeeltelijk of soms volledig zijn nagekomen, waarna extra taken buiten hun functieomschrijving volgen. Dan resten drie opties: bij de werkgever blijven, met voldoende geld naar huis gaan of ander werk vinden als zij aan visumeisen voldoen. Sommige werkgevers kennen deze afhankelijkheid en adverteren banen voor iedereen, ook zonder visumkwalificaties — aantrekkelijk voor wie wil blijven maar niet aan de eisen voldoet of niet naar huis kan of wil.
Daarnaast vermelden particuliere Engelse opleidingscentra, vaak kleinere centra die vooral winst willen maken, zelfs ten koste van de leerling of leraar, in zulke advertenties kenmerken van de buitenlander die zeker de meeste winst oplevert: huidskleur, accent, lengte en land van herkomst. Nadat de lucratiefste buitenlander is aangetrokken, zoekt men een manier om die in het land te houden. Als die niet aan de eisen voor een werkvisum voldoet, gebeurt dat vaak met een onjuist visum. Sommige werkgevers die de kosten laag willen houden, nemen Afrikanen zonder diploma aan. Een diploma is een overheidseis voor een werkvisum, maar voor het bedrijf betekent een Afrikaan zonder diploma een laag salaris en een zakenvisum dat de persoon zelf betaalt.
Uit recente nieuwsberichten blijkt dat buitenlanders nu vaker dan voorheen worden gearresteerd. Veel van deze berichten zoomen in op het leven van een buitenlander die slachtoffer is geworden van deze ongelukkige gebeurtenis. Sommigen brengen nachten door in een Chinese gevangenis, kunnen geen contact opnemen met hun familie en worden als criminelen bestempeld totdat hun naam is gezuiverd. Maar wie is verantwoordelijk voor deze Chinese nachtmerrie? De naïeve buitenlander, de werkgever die samenspant om de buitenlander te bedriegen, of de autoriteiten die frauderende werkgevers en arbeidsbemiddelaars niet streng genoeg bestraffen?
Elke aanhoudingszaak is anders, maar nu steeds meer buitenlanders naar China komen in de hoop op betere werkkansen, blijft de realiteit dat buitenlanders wegens het geven van Engelse les worden aangehouden. Is Engelse les geven een van China’s ernstige misdrijven geworden? Agenten bezoeken regelmatig onverwacht opleidingscentra voor Engels, controleren de paspoorten van buitenlanders en pakken alle illegaal werkende leraren op. Helaas worden ook slachtoffers van oplichting meegenomen.
Even problematisch als illegale leraren Engels zijn deze frauderende werkgevers en uitzendbureaus. Zij misbruiken de bedoeling van de overheid om buitenlanders voor werk in China welkom te heten en handelen alleen voor hun eigen winst. In het proces worden buitenlanders gearresteerd, aangeklaagd en naar huis gestuurd met een strafblad dat zij nooit eerder hadden, een strafblad dat zij kregen voor ‘Engels geven’.