Oorspronkelijk artikel van ChinaLawBlog.
Ik heb bij leraren uit China — en nergens anders ter wereld — een toename van minstens een factor tien gezien in problemen met gevangenis, visa en betalingen. Het is zo onophoudelijk geworden dat het deprimerend is. Als de onafgebroken e-mails die we ontvangen iets zeggen, en dat moeten ze wel, gebeurt in China schijnbaar elke minuut het volgende:
Officieel WeChat-account: ExpatRights （微信公众号）
1) Docenten worden met haarmonsters op drugs getest. Bij velen wordt cannabis aangetroffen; zij worden dertig dagen of langer opgesloten en daarna uitgezet. Dit gebeurt ook met pas aangekomen docenten die volhouden sinds hun aankomst in China geen cannabis te hebben gebruikt. Luister: cannabis kan tot 90 dagen na gebruik, en soms nog langer, in haar worden aangetoond. Als u in China gaat lesgeven en niet in de gevangenis wilt belanden en worden uitgezet, gebruik dan ten minste vier maanden vóór vertrek GEEN cannabis en ook tijdens uw verblijf absoluut geen cannabis. Niets. Nul. Nada. 没有. Aucun. Keiner. ALSJEBLIEFT. Scholen gebruiken dit steevast als reden om de docent niet te betalen wat hem of haar nog verschuldigd is.
2) Docenten worden gecontroleerd of aangegeven omdat zij een onjuist visum voor China hebben. Zij worden vervolgens opgesloten en uitgezet, of meteen uitgezet. Scholen gebruiken dit steevast als reden om de docent niet te betalen wat nog verschuldigd is. Het lijkt als kostenbesparing heel gebruikelijk te zijn geworden docenten naar China te halen en hen met een toeristenvisum te laten lesgeven, terwijl wordt beweerd dat dit volkomen legaal is — dat is het niet. De docenten geloven dit tot de dag waarop zij worden gearresteerd. Voor zover ik kan nagaan, komen scholen hiervoor zelden of nooit echt in de problemen; docenten beslist wel.
3) Docenten worden niet betaald. Vanmorgen nog kreeg ik een e-mail van een docente die zei dat zij en meer dan 75 andere docenten in haar stad, bij verschillende scholen, al maanden niet waren betaald. Een andere e-mail noemde negen docenten in een andere stad die eveneens niet waren betaald. Voeg daarbij de vrijwel dagelijkse berichten van docenten die hun laatste salaris, vergoeding van vliegtickets of beloofde bonussen niet krijgen en het is duidelijk dat het nu jachtseizoen is op buitenlandse docenten in China. Scholen denken kennelijk dat ze ongestraft niet hoeven te betalen, omdat dat klopt. Als docenten vragen wat ze kunnen doen, zeg ik meestal dat ze een plaatselijke Chinese advocaat kunnen inhuren en betalen, maar de kans dat een buitenlandse docent zo’n vordering wint is klein en hard aandringen kan allerlei negatieve gevolgen hebben. Scholen trekken werkvisa in of weigeren te helpen bij overdracht naar een nieuwe werkgever. Ze kunnen ook proberen u te laten uitzetten om betaling van achterstallig loon te vermijden, en verzinnen niet zelden beschuldigingen en dreigen ‘ervoor te zorgen dat u nooit meer in China werkt’. Denk daarom zeer goed na voordat u in zo’n geschil verstrikt raakt en over hoe dit uw loopbaan op lange termijn kan schaden.
Van begin tot eind is het spel tegen leraren Engels in China gemanipuleerd. De Chinese arbeidsrelatie is ingewikkeld en als die verkeerd wordt aangepakt, kunnen werknemers in de gevangenis belanden, wat ook gebeurt. Alleen het Chinese gedeelte van een Chinese arbeidsovereenkomst is relevant. Leraren die geen Chinees spreken, hebben dus geen idee wat hun arbeidsovereenkomst zegt en weten evenmin of het Engelstalige gedeelte het Chinese gedeelte nauwkeurig vertaalt — ik kan u nu al vertellen dat de kans ongeveer honderd tegen één is dat dit niet zo is. Zelfs als u het Chinese gedeelte kunt lezen, helpt dat niet zonder uitgebreide kennis van de Chinese arbeidswetgeving in de specifieke plaats waar u werkt. Onze Chinese arbeidsrechtadvocaten vertegenwoordigen voortdurend hooggeplaatste werknemers in China bij onderhandelingen over hun arbeidsovereenkomst, maar leraren Engels kunnen zulke hulp simpelweg niet betalen. Daardoor zijn zij vanaf dag één bijzonder kwetsbaar, en hun werkgevers weten dat en aarzelen niet om er misbruik van te maken.
Ik ben tot de conclusie gekomen dat een leraar Engels zich het beste tegen de hierboven genoemde zaken kan beschermen door überhaupt geen onderwijsbaan in China aan te nemen. Ga ergens anders heen. En als u nu in China lesgeeft, vertrek dan of leg u neer bij uw lot. Ik wou dat ik beter advies kon geven, maar dat kan ik niet. Sorry.
Officieel WeChat-account: ExpatRights （微信公众号）
ExpatRights.org