De Chinese visumwetten worden strenger, maar pakken zij illegaal werk echt doeltreffend aan of moedigen zij er juist meer van aan?
Officieel WeChat-account: ExpatRights （微信公众号）
Naar schatting werkt twee derde van de buitenlanders in China illegaal. De echte vraag is waarom dat aantal zo hoog is.
De huidige wetgeving en het bestaande systeem stellen de buitenlander volledig verantwoordelijk voor diens arbeidssituatie. Werkgevers krijgen een boete voor illegale tewerkstelling, maar de buitenlander wordt uitgezet en krijgt bovendien een inreisverbod voor China. Op het eerste gezicht klinkt dat misschien niet zo ernstig, maar het verhult wat er vaak werkelijk gebeurt.
Een buitenlandse docent met alle juiste kwalificaties kan om verschillende redenen toch wegens illegaal werk worden uitgezet.
1) Het adres op het visum komt niet overeen met het werkadres. Een bedrijf met meerdere scholen kan het verkeerde adres op het visum van de buitenlander zetten of hem zelfs vragen één dag op een andere locatie te werken; vervolgens is de buitenlander schuldig aan illegaal werk.
2) Het bedrijf zet de verkeerde functieaanduiding op het visum/de vergunning. Zo kan een volledig gekwalificeerde docent als manager worden vermeld en vervolgens worden uitgezet omdat de opgegeven functie niet overeenkwam met het werkelijke werk.
3) Het bedrijf dat de buitenlander aanneemt heeft niet de juiste vergunning om als school te opereren. Dit bedrijf wordt niet gesloten, maar de buitenlandse docent kan desondanks worden uitgezet en wordt dat vaak ook.
Er is ook een prikkel om buitenlanders tot illegaal werk te verleiden. Bij één zwendel wordt een bevoegde docent aangenomen maar krijgt die een verkeerde status. Na enkele maanden salarisachterstand levert een plotselinge melding bij immigratie de school een beloning op voor het aangeven van illegale docenten. Iedereen verdient wat RMB aan het onbetaalde werk en de financiële prikkel voor aangifte. De docent wordt daarna uitgezet en krijgt een inreisverbod.
Zelfs de politie kent deze oplichting, maar heeft weinig of geen medeleven. Volgens haar is het de verantwoordelijkheid van de buitenlander om de rechtmatigheid van zijn dienstverband te verzekeren.
Maar wat gebeurt er in deze situaties? Waarom meldt u het niet onmiddellijk? Het antwoord is dat zodra u uw ‘illegale activiteit’ meldt, het UW illegale activiteit is. Niet die van het bedrijf. In het beste geval trekt de politie uw visum in en moet u nog steeds vertrekken. In het slechtste geval wordt u uitgezet. Hoe dan ook hebt u geen baan meer. De enige haalbare manier om met deze situatie om te gaan is uw werkgever tevreden proberen te houden terwijl u rechtmatig werk zoekt.
De kern is dit: tenzij China zijn wetten serieus gebruikt om illegaal werk en corruptie werkelijk te beëindigen, daadwerkelijk gekwalificeerde mensen beschermt en werkgevers evenzeer verantwoordelijk houdt voor hun rol, zal illegaal werk blijven bestaan en zal niemand de wetten werkelijk respecteren.
Mijn voorstellen om deze gebeurtenissen te corrigeren zijn:
1) Zet anderszins gekwalificeerde docenten niet automatisch het land uit wegens iets dat redelijkerwijs de schuld van hun werkgever is (verkeerde visumaanduiding, onjuiste werklocatie, onjuiste vergunning). In plaats van deze docent uit te zetten, moet zijn werkeenheid de volledige verantwoordelijkheid dragen voor de illegaliteit van de situatie. Dat betekent dat de buitenlander voor de resterende duur van zijn visum op kosten van het wervende bedrijf mag blijven, maar niet naar dat bedrijf mag terugkeren (behalve bij een onjuiste locatie die redelijkerwijs kan worden hersteld). In deze periode kan de buitenlander een nieuwe werkgever zoeken of uit eigen beweging vertrekken.
Dit moedigt bevoegde docenten en buitenlanders aan illegale bedrijven te melden.
2) Leg deze bedrijven zware boetes op. Afhankelijk van de ernst en herhaling van de overtreding moeten de boetes kunnen oplopen tot 100% van de bruto-inkomsten van het voorgaande jaar. Daardoor wordt het zeer onrendabel om überhaupt illegaal mensen aan te nemen.
3) Maak de arrestatie van verantwoordelijke bedrijfsleiding en gevangenisstraffen tot vijf jaar mogelijk. Ter vergelijking: onder normale omstandigheden na uitzetting duurt een gemiddeld inreisverbod voor China ongeveer even lang.
Wat er ook gebeurt, China moet de kern van het probleem aanpakken, niet de symptomen. Het wil toptalent aantrekken, maar talentvolle mensen vrezen dat echte bescherming ontbreekt — laat staan mensen onderaan. Ik waardeer China's bescherming van bevolking en economie, maar wie werkelijk mondiaal wil zijn moet buitenlanders in het land respect en rechten geven. De meesten willen bijdragen aan een harmonieuze samenleving; velen voelden zich gedemoniseerd en misleid tot wetsovertredingen in een onbekend land.
Auteur: Victor